ŁAŃCUT, 4 lutego 2026 r. – W historycznym wnętrzu Sali Balowej Muzeum – Zamek w Łańcucie doszło dziś do podpisania listu intencyjnego, który powołuje do życia „Sarmacką Dolinę”. To unikalna inicjatywa klastrowa sześciu muzeów regionu, których celem jest wspólne działanie na rzecz rozwoju dziedzictwa i kultury okresu I Rzeczypospolitej. Inicjatywę wsparł Marszałek Województwa Podkarpackiego Władysław Ortyl.
Nowa marka na kulturalnej mapie Polski
Dolina Sarmacka to projekt o charakterze klastrowym, integrujący placówki o różnorodnym charakterze, co pozwala na stworzenie pełnego, wielowymiarowego obrazu życia w XVI-XVIII wieku. Sygnatariuszami porozumienia są:
- Muzeum – Zamek w Łańcucie
- Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku
- Muzeum Historyczne w Sanoku
- Muzeum Narodowe Ziemi Przemyskiej w Przemyślu
- Muzeum w Jarosławiu Kamienica Orsettich
- Muzeum w Przeworsku. Zespół Pałacowo-Parkowy
Wspólna opowieść o I Rzeczypospolitej
Działania te mają na celu stworzenie wielowymiarowej opowieści o fenomenie sarmackiej Rzeczypospolitej. Każda z placówek wnosi do projektu unikalną narrację, tworząc kompletną panoramę polskiej historii:
- Arystokracja i magnateria: Łańcut, Przeworsk, Jarosław, Przemyśl przybliżą blask magnackich rezydencji.
- Mieszczaństwo i handel: Muzeum w Jarosławiu opowie o roli kupców w dawnej Polsce.
- Administracja i władza: Przemyśl zaprezentuje historię administracji państwowej.
- Pełne spektrum społeczne: Sanocki zamek królewski wraz z największym w Polsce skansenem domkną obraz, pokazując pełne spektrum obrazu sarmackiej Rzeczypospolitej.
Fundament współpracy
Współpraca w ramach „Sarmackiej Doliny” opiera się na fundamencie merytorycznym zapisanym w liście intencyjnym. Strony zadeklarowały współdziałanie w zakresie:
- Wspólnych badań naukowych, konferencji i sympozjów.
- Wymiany doświadczeń w pozyskiwaniu grantów krajowych i zagranicznych.
- Tworzenia innowacyjnych programów edukacyjnych i wystawienniczych.
- Katalogowania i inwentaryzacji zbiorów oraz wspólnych publikacji z zakresu historii i muzealnictwa.
Nie tylko teoria: Łańcucka Resursa Kultury Pamięci
Ogłoszenie współpracy zbiegło się z pierwszym wydarzeniem merytorycznym – Łańcucką Resursą Kultury Pamięci. Centralnym punktem uroczystości było odczytanie zapisu konfederacji łańcuckiej. Charakter wydarzenia podkreśliła obecność aktora Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie, który ożywił historyczne teksty.
Fot. Sebastian Stankiewicz, / Biuro Prasowe UMWP
